Οι πληροφορίες που παρέχονται στον ιστοχώρο πάνω στον καρκίνο του μαστού (ΚΜ), είναι γενικού ενδιαφέροντος. Η κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και δεν είναι δυνατό να προσδιοριστεί με ακρίβεια από καμία πηγή ενημέρωσης στο διαδίκτυο. Ως εκ τούτου ο μόνος ασφαλής τρόπος να εξασφαλίσετε ακριβείς πληροφορίες για μία ασθενή είναι μόνον ο ογκολόγος σας
Στην Ελλάδα περίπου 4.500 γυναίκες διαγιγνώσκονται με καρκίνο του μαστού κάθε χρόνο. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η διάγνωση σε πρώιμα στάδια καθιστά δυνατή την αντιμετώπιση πάνω από 95% των περιστατικών καρκίνου του μαστού.
Ενώ το 60% των περιστατικών καρκίνου του μαστού διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο στην Ευρώπη, το ποστοστό αυτό είναι πολύ χαμηλότερο στη χώρα μας. Το γεγονός αυτό δηλώνει ότι χρειάζεται μεγαλύτερη προσπάθεια για την ενημέρωση των Ελληνίδων σε κάθε γωνιά της χώρας για τη διαφύλαξη της υγείας τους.

Τι είναι ο καρκίνος του μαστού
Ο καρκίνος του μαστού συνίσταται στον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό παθολογικών κυττάρων συνήθως στους πόρους (που μεταφέρουν γάλα στη θηλή) ή στους λοβούς (αδένες που παράγουν γάλα), προκαλώντας έτσι το σχηματισμό όγκου.
Η νόσος απαντάται τόσο σε γυναίκες όσο και σε άντρες, αν και η τελευταία περίπτωση συναντάται σπάνια.
Μαστογραφία
Η μαστογραφία έχει μειώσει σημαντικά (30-35%) τους θανάτους από καρκίνο του μαστού.
Τι προκαλεί τον καρκίνο του μαστού
Δεν έχει εξακριβωθεί ακόμη πώς δημιουργείται ο καρκίνος του μαστού. Σήμερα γνωρίζουμε μόνο κάποιους επιβαρυντικούς παράγοντες. Ένας παράγοντας κινδύνου αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου αλλά δεν είναι ούτε αναγκαίος ούτε αρκετός ώστε να προκαλέσει καρκίνο από μόνος του. Πιο συγκεκριμένα υπάρχουν γυναίκες που έχουν παράγοντες κινδύνου αλλά δε θα αναπτύξουν ποτέ την εν λόγω νόσο ενώ άλλες με κανέναν από τους παρακάτω παράγοντες μπορεί να διαγνωσθούν με καρκίνο του μαστού. Ως εκ τούτου δε μπορούμε πάντα να αποφύγουμε τη νόσο αλλά έχουμε τη δυνατότητα την προλάβουμε ή τουλάχιστον να την εντοπίσουμε νωρίς.
Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες
Ηλικία
Ηλικία. Η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού αυξάνεται με την ηλικία (το 75% είναι ηλικίας >50 ετών).
Γονίδια
Οικογενειακό ιστορικό
Γονίδια. Οι μεταλλάξεις ορισμένων γονιδίων τα οποία κληρονομούνται από τους γονείς, αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού. Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των καρκίνων του μαστού προκαλούνται από αυτά τα μη φυσιολογικά γονίδια
Τα BRCA1 και BRCA2 είναι τα δύο κύρια γονίδια που συμμετέχουν στις οικογενείς μορφές του καρκίνου του μαστού. Εάν έχει εντοπιστεί η γονιδιακή εξαλλαγή στην οικογένεια, δε είναι υποχρεωτικό όλες οι γυναίκες της οικογένειας να φέρουν τον μεταλλαγμένο γονίδιο. Επίσης εάν μία γυναίκα βρεθεί να είναι φορέας του γονιδίου, δεν εξυπακούεται ότι θα αναπτύξει τη νόσο αλλά διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσει. Τα παιδιά αυτής της γυναίκας έχουν 50% πιθανότητες να κληρονομήσουν το γονίδιο. Για την αντιμετώπιση των εν λόγω καταστάσεων, οι γυναίκες θα πρέπει να συμβουλευτούν ογκολόγο.
Οικογενειακό ιστορικό. Η ύπαρξη ενός συγγενούς πρώτου βαθμού με καρκίνο του μαστού αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού, ειδικά αν ο συγγενής ήταν κάτω από 45 ετών τη στιγμή της διάγνωσης. Όταν πολλά μέλη της οικογένειας έχουν προσβληθεί από καρκίνο του μαστού ή/και ωοθηκών σε νεαρή ηλικία, τίθεται υποψία γενετικής προδιάθεσης. Στην περίπτωση που εξαλλαγή των γονιδίων BRCA1 και BRCA2 δεν ανευρεθούν σε σχετικές εξετάσεις, το επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό εξακολουθεί να αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου σε σχέση με το γενικό πληθυσμό.
Ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού
Ιστορικό καρκίνου του μαστού στο παρελθόν αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού σε διαφορετικό σημείο του μαστού ή στον άλλο μαστό.
Έκθεση σε οιστρογόνα και προγεστερόνη
Γυναίκες με εμμηναρχή πριν τα 12 έτη και εμμηνόπαυση μετά τα 55 έτη έχουν ελαφρώς μόνον αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνου του μαστού, όπως και γυναίκες που δεν έχουν τεκνοποιήσει ή τεκνοποίησαν πρώτη φορά μετά την ηλικία των 30. Αντίθετα, θηλασμός που έχει διαρκέσει πάνω από 1 χρόνο έχει ευεργετική επίδραση στη νόσο.
Επιπρόσθετα η χρήση αντισυλληπτικού χαπιού αυξάνει ηπίως τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού ενώ η διακοπή για 10 χρόνια εκμηδενίζει την επίπτωση αυτή. Τέλος η θεραπεία ορμονικής αποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση αυξάνει έως ένα βαθμό τη συχνότητα εμφάνισης της νόσου, ειδικά αν τα οιστρογόνα συνδυάζονται με προγεστερόνη. Κατά συνέπεια, οι γυναίκες αυτές θα πρέπει να υπόκεινται σε τακτικό έλεγχο των μαστών τους. Και σε αυτή την περίπτωση ο κίνδυνος εξαλείφεται όταν η θεραπεία ορμονικής αποκατάστασης έχει διακοπεί για τουλάχιστον 5 χρόνια.
Ακτινοθεραπεία στο θώρακα κατά την παιδική/εφηβική ηλικία
Παχυσαρκία
Το υπερβολικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, διότι μετά τη διακοπή της περιόδου τα οιστρογόνα παράγονται στον λιπώδη ιστό.
Άλλοι παράγοντες, όπως αλκοόλ, κάπνισμα κλπ, είναι ύποπτοι για συσχέτιση με τις νεοπλασίες μαστού αλλά τα στοιχεία είναι ανεπαρκή.
Οι κυριότεροι παράγοντες κινδύνου του καρκίνου του μαστού στις γυναίκες
Ηλικία: Η πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού αυξάνεται με την ηλικία (το 75% είναι ηλικίας >50 ετών).
Γονίδια: Οι μεταλλάξεις ορισμένων γονιδίων τα οποία κληρονομούνται από τους γονείς, αυξάνουν τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού. Υπολογίζεται ότι περίπου το 10% των καρκίνων του μαστού προκαλούνται από αυτά τα μη φυσιολογικά γονίδια
Τα BRCA1 και BRCA2 είναι τα δύο κύρια γονίδια που συμμετέχουν στις οικογενείς μορφές του καρκίνου του μαστού. Εάν έχει εντοπιστεί η γονιδιακή εξαλλαγή στην οικογένεια, δε είναι υποχρεωτικό όλες οι γυναίκες της οικογένειας να φέρουν τον μεταλλαγμένο γονίδιο. Επίσης εάν μία γυναίκα βρεθεί να είναι φορέας του γονιδίου, δεν εξυπακούεται ότι θα αναπτύξει τη νόσο αλλά διατρέχει μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσει. Τα παιδιά αυτής της γυναίκας έχουν 50% πιθανότητες να κληρονομήσουν το γονίδιο. Για την αντιμετώπιση των εν λόγω καταστάσεων, οι γυναίκες θα πρέπει να συμβουλευτούν ογκολόγο.

Οικογενειακό ιστορικό: Η ύπαρξη ενός συγγενούς πρώτου βαθμού με καρκίνο του μαστού αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού, ειδικά αν ο συγγενής ήταν κάτω από 45 ετών τη στιγμή της διάγνωσης. Όταν πολλά μέλη της οικογένειας έχουν προσβληθεί από καρκίνο του μαστού ή/και ωοθηκών σε νεαρή ηλικία, τίθεται υποψία γενετικής προδιάθεσης. Στην περίπτωση που εξαλλαγή των γονιδίων BRCA1 και BRCA2 δεν ανευρεθούν σε σχετικές εξετάσεις, το επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό εξακολουθεί να αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης της νόσου σε σχέση με το γενικό πληθυσμό.
Ατομικό ιστορικό καρκίνου του μαστού: Ιστορικό καρκίνου του μαστού στο παρελθόν αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού σε διαφορετικό σημείο του μαστού ή στον άλλο μαστό.
Έκθεση σε οιστρογόνα και προγεστερόνη: Γυναίκες με εμμηναρχή πριν τα 12 έτη και εμμηνόπαυση μετά τα 55 έτη έχουν ελαφρώς μόνον αυξημένες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνου του μαστού, όπως και γυναίκες που δεν έχουν τεκνοποιήσει ή τεκνοποίησαν πρώτη φορά μετά την ηλικία των 30. Αντίθετα, θηλασμός που έχει διαρκέσει πάνω από 1 χρόνο έχει ευεργετική επίδραση στη νόσο.
Επιπρόσθετα η χρήση αντισυλληπτικού χαπιού αυξάνει ηπίως τον κύνδυνο για καρκίνο του μαστού ενώ η διακοπή για 10 χρόνια εκμηδενίζει την επίπτωση αυτή. Τέλος η θεραπεία ορμονικής αποκατάστασης μετά την εμμηνόπαυση αυξάνει έως ένα βαθμό τη συχνότητα εμφάνισης της νόσου, ειδικά αν τα οιστρογόνα συνδυάζονται με προγεστερόνη. Κατά συνέπεια, οι γυναίκες αυτές θα πρέπει να υπόκεινται σε τακτικό έλεγχο των μαστών τους. Και σε αυτή την περίπτωση ο κίνδυνος εξαλείφεται όταν η θεραπεία ορμονικής αποκατάστασης έχει διακοπεί για τουλάχιστον 5 χρόνια.
Ακτινοθεραπεία στο θώρακα κατά την παιδική/εφηβική ηλικία
Παχυσαρκία: Το υπερβολικό βάρος αυξάνει τον κίνδυνο για καρκίνο του μαστού, ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, διότι μετά τη διακοπή της περιόδου τα οιστρογόνα παράγονται στον λιπώδη ιστό.
Άλλοι παράγοντες, όπως αλκοόλ, κάπνισμα κλπ, είναι ύποπτοι για συσχέτιση με τις νεοπλασίες μαστού αλλά τα στοιχεία είναι ανεπαρκή.
Αυτοεξέταση
Με την τακτική αυτοψηλάφηση η γυναίκα μπορεί να εντοπίσει έναν μικρό όγκο έως και 0.5-1 εκατοστό.

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού

Αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα του μαστού
Όσα πρέπει να γνωρίζετε για την αυτοεξέταση
Όταν ο καρκίνος του μαστού ανιχνεύεται σε αρχικό στάδιο, οι πιθανότητες ίασης αυξάνονται κατακόρυφα. Ο πιο εύκολος και ανώδυνος τρόπος έγκαιρης διάγνωσης είναι η αυτοεξέταση των μαστών από τις ίδιες τις γυναίκες. Με την τακτική αυτοψηλάφηση η γυναίκα γνωρίζει τη φυσιολογική μορφολογία των μαστών της και μπορεί να εντοπίσει έναν μικρό όγκο έως και 0.5-1 εκατοστό. Ωστόσο η εμφάνιση κάποιας αλλαγής στο μαστό δε σημαίνει κατ’ ανάγκη κακοήθεια και δε θα πρέπει να προκαλεί πανικό αλλά ευαισθητοποίηση για περαιτέρω έλεγχο από εξειδικευμένο χειρουργό μαστού ή ογκολόγο.
Πώς γίνεται η αυτοεξέταση των μαστών
Πρόκειται για μια διαδικασία που διαρκεί μόνον 10 λεπτά και πρέπει να επαναλαμβάνεται μια φορά κάθε μήνα αμέσως μετά την περίοδο. Μετά την εμμηνόπαυση, οι γυναίκες μπορούν να εξετάζουν τους μαστούς την πρώτη μέρα κάθε μήνα.
Αρχικά η εξέταση γίνεται οπτικά μπροστά σε καθρέπτη με τα χέρια τοποθετημένα κάτω και παράλληλα με το σώμα, ελέγχοντας για αλλαγή στο μέγεθος ή το σχήμα των μαστών καθώς και για την ύπαρξη ερυθρότητας του δέρματος, κάποιου εξογκώματος ή πρόσφατης εισολκής (τράβηγμα του δέρματος προς τα μέσα).
Η διαδικασία επαναλαμβάνεται με τα χέρια στη μέση και ακολούθως πίσω από το κεφάλι.
Στις περισσότερες γυναίκες ο ένας μαστός είναι ελάχιστα μεγαλύτερος από τον άλλο και δε θα πρέπει να προκαλέσει ανησυχία όταν διαπιστωθεί κατά την πρώτη εξέταση που θα κάνει μία γυναίκα.


